Brood

Brood heeft de laatste tijd een behoorlijk slechte naam gekregen. Je zou er dik van worden en het zou niet goed zijn voor de gezondheid. Best gek aangezien brood een aanzienlijke plaats inneemt in de schijf van 5 van het Voedingscentrum; zij raden aan minimaal 6 tot 7 sneetjes per dag te eten (eventueel afgewisseld met crackers of ontbijtgranen). Door al die conflicterende berichten over de gezondheidswaarde van brood leek het me tijd hier even in te duiken. Wat is er nu precies mis met brood?

caveman_sideHet paleo dieet

Een grote groep mensen die brood links laten liggen bestaat uit volgers van het Paleo dieet. Volgers van dit dieet eten min of meer zoals onze verre voorouders dit gedaan zouden hebben en dit komt min of meer neer op het vermijden van kunstmatige en bewerkte voeding.

De website paleo.nl stelt dat wij mensen pas zo’n 10.000 jaar geleden granen zijn gaan verwerken voor onze voeding. De 1.990.000 jaar die wij daarvoor al op aarde rondliepen deden wij het zonder en ons lichaam zou dáár dus op zijn ingesteld. Graanproducten worden in dit dieet dus afgeraden. Paleo aanhangers halen hun vezels uit groente en fruit.

De voedselzandloper

Een ander tegenstander van het eten van brood is Kris Verburgh, auteur van het boek de Voedselzandloper. Verburgh (arts en onderzoeker) legt in zijn boek uit dat brood maar ook aardappelen, rijst en pasta bestaan uit zetmeel en dus uit lange ketens van glucosemoleculen. Suiker dus. Ons lichaam zet alle koolhydraten die wij binnenkrijgen om in glucose en ons lichaam maakt daarnaast insuline aan wat ervoor zorgt dat onze cellen deze glucose kunnen opnemen. Een heel ingewikkeld proces waar ik niet verder over zal uitweiden maar wat wél interessant is, is het feit dat glucose en insuline een belangrijke rol in ons verouderingsproces lijken te spelen. Verburgh haalt in zijn boek een voorbeeld aan waarin wormpjes genetisch gemanipuleerd werden opdat ze minder insuline produceerden. Dit verlengde de levensduur van de wormpjes met wel drie tot zes maal!

Dus?

Er lijken dus redelijke argumenten te bestaan om ons gebruik van brood in te herzien of om in elk geval wat meer af te wisselen met andere voedingsmiddelen. Maar voor iedereen die zich al prima gezond voelt en brood niet helemaal de deur wil wijzen wat tips om wel de juiste keuze te maken.

Kies goed graan

Naast wit brood lijkt tarwebrood de minst goede optie. Omdat er – door de groeiende wereldbevolking – steeds meer tarwegraan nodig is zou dit graan genetisch gemanipuleerd worden zodat het beter bestand is tegen bijvoorbeeld droogte en schimmels. De voedingswaarde zou hierdoor negatief beïnvloed worden. Kies in plaats daarvan bijvoorbeeld voor spelt-, rogge- of volkorenproducten. Doordat korrels speltgraan een dikker jasje (kaf) hebben dan andere graansoorten zou het graan beter beschermd zijn tegen invloeden van buitenaf. Daardoor heeft het minder pesticiden en kunstmest nodig dan bijvoorbeeld tarwe. Omdat het wel iets moeilijker te telen én te oogsten is dan tarwe is het ook wat duurder. Waar je op moet letten bij het kopen van een speltbrood is of je wel een brood van grotendeels spelt te pakken hebt. Is het in Nederland wettelijk bepaald dat volkorenbrood uit minimaal 100% volkoren moet bestaan, voor speltbrood zijn er geen regels. Er mag dus naar hartenlust gemengd worden met andere granen. Wat supermarkten op grote schaal lijken te doen om de dure speltbroden zo betaalbaar mogelijk te maken.

Kijk naar de GI

De glycemische index (GI) van een product geeft aan hoe snel de koolhydraten in het lichaam verteerd worden en door het bloed worden opgenomen. Een hoge GI betekend dat het product snel door het lichaam wordt opgenomen. Dat klinkt goed maar is het niet, het betekend namelijk dat je bloedsuikerspiegel snel stijgt terwijl een mens zich prettiger voelt bij een constante bloedsuikerspiegel. Een te hoge bloedsuikerspiegel maakt je slaperig (denk maar aan die after dinner dip) en een te lage zorgt voor een energiedip waardoor je vaak weer gaat eten om dit te compenseren.

Producten met een hoge GI zijn gebakken aardappelen, wit- en tarwebrood, koekjes, ontbijtkoek, cornflakes en popcorn. Pasta, peulvruchten, volkoren-, speltbrood, gekookte havermout en fruit vallen onder producten met een lage GI. Ook rogge heeft een relatief laag glykemische index. Rogge scoort net als volkorenpasta en bruine rijst een GI van 50 wat duidelijk minder is dan een wit broodje die op de index staat met een GI van 85. Het boek de Voedselzandloper trekt de grens tussen hoge en lage glykemische index bij 50. Quinoa en wilde rijst lijken een gi te hebben van 35.

bronnen: http://www.nbc.nl/kennis-regelgeving/wat-volkoren /
Verburgh, K., de Voedselzandloper, 2013, www.paleo.nl, http://kassa.vara.nl/tv/afspeelpagina/fragment/consument-misleid-met-speltbrood-in-supermarkt/speel/1/, http://thepaleodiet.com, www.voedingscentrum.nl
Advertenties